پتروشیمی ها
در محیطهای صنعتی، هر موجودی که به تجهیزات، مواد اولیه، زیرساختها یا سلامت کارکنان آسیب وارد کند، «آفت» محسوب میشود؛ چه موش باشد، چه پرنده، چه سوسک و چه حشرات ناقل بیماری. وجود آفات در کارخانهها و مجموعههای صنعتی یک تهدید جدی برای سلامت انسان، کیفیت محصول، سرمایه و ایمنی محیط کار است. به همین دلیل کنترل و مدیریت علمی آفات در صنایع، یک ضرورت است نه انتخاب.
در کارخانهها، انبارها و خطوط تولید، کوچکترین آلودگی میتواند باعث انتقال بیماری، آلودگی مواد غذایی، خوردهشدن کابلها، ایجاد جرقه، توقف خط تولید، خسارت مالی یا حتی حادثههای خطرناک شود. در صورت مشاهده هرگونه آفت یا جوندگان، مجموعهها باید در کوتاهترین زمان ممکن با روشهای علمی و تأییدشده وارد عمل شوند. در این مرحله، کارشناسان شرکت ژیان کار پس از بازدید کامل محیط، برنامهی مهندسیشدهی کنترل آفات را به صورت کتبی ارائه میکنند.
کنترل آفات در صنایع فقط سمپاشی نیست. پیش از هر اقدام شیمیایی، باید محیط بهطور کامل پاکسازی، اصلاح و ایمنسازی شود؛ درزها و شکافها بسته شوند، منابع رطوبت رفع گردد، مسیرهای ورودی جانوران مسدود شود، زبالهها اصولی مدیریت شوند و شرایط محیطی که باعث جذب آفات میشود از بین برود. زمانیکه محیط اصلاح شود، مبارزه شیمیایی بیشترین اثر را خواهد داشت.
در کارخانجات مواد غذایی، اهمیت کنترل آفات چند برابر است. آفات میتوانند میکروارگانیسمهای بیماریزا مانند باکتریها، قارچها، ویروسها و انگلها را به محصولات منتقل کنند. برای همین، شناسایی دقیق نوع آفات، نقاط ضعف خط تولید، شرایط انبار، مسیر آب و رطوبت، تجهیزات و مواد اولیه باید انجام شود تا مناطق حساس مشخص شوند. سپس براساس نیاز، از روشهای ایمن و مجاز شامل طعمهگذاری، ژلهای تخصصی، سموم کمخطر، تلهگذاری و روشهای بیولوژیک استفاده میشود تا هم محیط پاکسازی شود و هم سلامت محصول و کارکنان حفظ گردد.
جوندگان یکی از پرخطرترین آفات صنعتی هستند. کنترل آنها فقط طعمهگذاری نیست؛ بلکه شامل شناسایی کلنیهای فعال، طعمهگذاری اصولی، پایش مستمر، مسدودسازی نقاط غیر فعال، جمعآوری لاشهها و مستندسازی کامل است. بدون اجرای کامل این چرخه، مبارزه نتیجه نخواهد داشت.
پرندگان نیز تهدید جدی برای صنایع هستند. پرندگانی مانند کبوترچاهی در سقف سولهها، داکتها و پشتبامها لانه میسازند و با ایجاد فضولات، آلودگی سالمونلا، تخریب سازه و انتشار انگل، خطرات جدی ایجاد میکنند. به همین دلیل کنترل حضور پرندگان و نصب تجهیزات پرندهران در صنایع ضروری است.
حشرات خزنده و پروازی مثل سوسک، مورچه، مگس، پشه و کک در کارخانهها به دلیل رطوبت، گرما، تاریکی و وجود مواد غذایی یا بستهبندیشده، به سرعت مستقر میشوند. بسیاری از این حشرات ناقل بیماریهای خطرناک هستند و باید به صورت اصولی کنترل شوند.
تمام کارکنانی که با مواد غذایی، تجهیزات حساس یا بخشهای صنعتی درگیر هستند، باید آموزشهای لازم درباره رفتار آفات، روشهای پیشگیری و اصول بهسازی محیط را دریافت کنند. برگزاری دورههای آموزشی توسط کارشناس فنی شرکت ژیان کار ، بخش مهمی از فرآیند مدیریت آفات است.
کنترل آفات در صنایع نفت، گاز و پتروشیمی
محیط پتروشیمی بهدلیل وسعت زیاد، لولهکشی گسترده، وجود انبارها، حجم بالای کالا، کانالها، ابزار دقیق و حساسیت فوقالعاده بالا، یکی از پیچیدهترین و مهمترین محلها برای کنترل آفات است. حضور جوندگان در پتروشیمی میتواند خسارتهای بسیار سنگین ایجاد کند؛ از جمله:
-
جویدن کابلهای برق و ایجاد جرقه
-
آسیب به سیستمهای ابزار دقیق و کنترل
-
تخریب عایقکاری
-
افزایش ریسک آتشسوزی و انفجار
-
ایجاد اختلال در تولید
به همین دلیل کنترل آفات در پتروشیمی باید کاملاً استاندارد، علمی، مستمر و تحت نظارت کارشناسان ارشد انجام شود. شرکت ژیان کار بهعنوان اولین پیمانکار رسمی دفع آفات در بزرگترین پتروشیمی خاورمیانه (پتروشیمی بندر امام) پس از جنگ تحمیلی در سال ۱۳۶۹، تجربهای گسترده در کنترل آفات صنایع سنگین دارد.
در این مجموعهها، علاوه بر سمپاشی اصولی، از روشهای مکانیکی، طعمهگذاری تخصصی، تلهگذاری صنعتی، مسدودسازی مسیرها، اصلاح محیط، بازدید دورهای و ثبت کامل مستندات استفاده میشود. همچنین در این محیطها، ایمنی رانشی، جلوگیری از جرقهزایی، انتخاب سموم سازگار، رعایت الزامات HSE و مشاوره دائمی نقش حیاتی دارد.
چگونه متخصصان ژیان کار کمک میکنند؟
پس از درخواست مشتری، تیم متخصص ابتدا محیط صنعتی را کامل ارزیابی میکند تا نشانههای آلودگی، نوع آفات، نقاط ضعف محیط، مسیرهای ورود و بخشهای آسیبپذیر مشخص شود. سپس گزارشی دقیق شامل هزینه، نقشه اجرایی، روشهای پیشنهادی، زمانبندی و تجهیزات لازم ارائه میشود. تمام اقدامات از مرحله بازرسی تا کنترل، ثبت و مستندسازی میشود تا علاوه بر رفع فوری آلودگی، برای دورههای بعدی نیز برنامه مشخص وجود داشته باشد.
در نهایت، با اجرای روشهای علمی، ایمن و مؤثر، صنایع میتوانند از آلودگی، خسارت، توقف تولید، آلودگی مواد اولیه و خطرات ایمنی جلوگیری کنند و محیطی سالم و استاندارد برای کارکنان و تجهیزات ایجاد شود.